Tarentola murowa

Tarentola murowa
Tarentola mauritanica[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Rząd

łuskonośne

Rodzina

Phyllodactylidae

Rodzaj

Tarentola

Gatunek

tarentola murowa

Synonimy
  • Lacerta mauritanica Linnaeus, 1758[2]
  • Cordylus mauritanicusMeyer, 1795[2]
  • Gecko stellio Merrem, 1820[2]
  • Gecko fascicularis Gervais, 1836[2]
  • Ascalabotes murorumMilne-Edwards, 1843[2]
  • Platydactylus mauritanicusBöttger, 1873[2]
  • Sphaerodactylus muralisDodt & Heck, 1954 (nomen nudum)[2]
  • Gekko muricatus Laurenti, 1768[2]
  • Platydactylus muralis Duméril & Bibron 1836[2]
  • Platydactylus facetanus Strauch, 1862[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

najmniejszej troski
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Tarentola murowa[4][5], gekon murowy (Tarentola mauritanica) – gatunek jaszczurki z rodziny Phyllodactylidae.

Zasięg występowania

Występuje na terenach Zachodniej Europy (Portugalia, Hiszpania, Francja), w południowej części Europy Południowej (Włochy wraz z wyspami), na Półwyspie Bałkańskim i niektórych greckich wyspach (w tym na Krecie), spotykany również w północnej Afryce (od północno-zachodniej Sahary Zachodniej po północny Egipt). Introdukowany m.in. na Baleary, Teneryfę (Wyspy Kanaryjskie), Maderę czy Florydę (USA)[3].

Budowa ciała

Tarentola murowa

Dorasta do 18 cm długości, z czego połowę długości zajmuje ogon. Przylgi pod palcami składają się z pojedynczych płatków przylgowych nie przedzielonych podłużnymi bruzdami. Brak pazurów na 1, 2 i 5 palcu wszystkich kończyn. Ciało pokryte jest małymi, miękkimi łuskami o nieregularnym kształcie. Wśród nich znajdują się twardsze szpiczaste tarczki w kształcie piramidek o trzech ścianach, układające się szeregowy, poprzeczny.

Ubarwienie grzbietu jest różne u różnych osobników, w zależności od warunków wokół panujących, naświetlenia otoczenia, podłoża po którym się on porusza itp. W świetle słonecznym ubarwienie jest ciemniejsze, w cieniu lub nocą – jaśniejsze. Grzbiet może mieć barwę jasnoszarą, żółtą, czarniawą z falistymi lub zygzakowatymi poprzecznymi, ciemnymi pręgami. Brzuch jasny, różowy, żółty lub pomarańczowy pokryty drobnymi i ciemnymi plamkami.

Biologia i ekologia

Tryb życia

Zamieszkuje tereny skaliste, ruiny bądź dachy i ściany budynków. Prowadzi gromadny tryb życia. Na obszarze ok. 1 m² pilnuje swojego terytorium, na którym również poluje. Jest aktywny w nocy, w dzień wyleguje się w słonecznych miejscach.

W normalnych warunkach wydaje słabe odgłosy, zaś przestraszony czy podrażniony głośno piszczy lub skrzeczy. W razie złapania w rękę kąsa dotkliwie.

Tarentola murowa

Odżywianie

Żywi się owadami. W trakcie polowania jest bardzo zwinny i potrafi błyskawicznie zmieniać pozycję ciała.

Rozród

Samica składa kilka jaj, o wymiarach 13x10 mm, w szczelinach murów, pod kamieniami bądź w trawie.

Przypisy

  1. Tarentola mauritanica, [w:] Integrated Taxonomic Information System  (ang.).
  2. a b c d e f g h i j P.P. Uetz P.P., J.J. Hallermann J.J., Tarentola mauritanica, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2024-01-13]  (ang.).
  3. a b M.M. Vogrin M.M. i inni, Tarentola mauritanica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2018-11-26]  (ang.).
  4. Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  5. E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.).

Bibliografia

  • Włodzimierz Juszczyk: Mały Słownik Zoologiczny / gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.

Linki zewnętrzne

  • Tarentola mauritanica – gekon murowy, [w:] terrarium.com.pl [online], 30 stycznia 2021 .
  • SNL: murgekko
  • Catalana: 0176942
Identyfikatory zewnętrzne:
  • EUNIS: 10690
  • GBIF: 2445034
  • identyfikator iNaturalist: 33602
  • ITIS: 683045
  • NCBI: 8569